Pijn is een natuurlijk waarschuwingssignaal van uw lichaam dat aangeeft dat er iets niet in orde is. Pijnverlichting omvat alle middelen en methoden die worden gebruikt om pijn te verminderen of weg te nemen. We onderscheiden twee hoofdtypen pijn: acute pijn die plotseling ontstaat door verwonding of ziekte, en chronische pijn die langer dan drie maanden aanhoudt.
Pijnmedicatie is nodig wanneer pijn uw dagelijkse activiteiten belemmert, uw slaap verstoort, of wanneer natuurlijke genezing ondersteuning nodig heeft. Het is cruciaal om de juiste dosering en timing aan te houden voor optimale werking. Te weinig medicatie biedt onvoldoende verlichting, terwijl te veel kan leiden tot ongewenste bijwerkingen. Raadpleeg altijd de bijsluiter of uw apotheker voor advies over het juiste gebruik van pijnstillers.
Paracetamol werkt door de aanmaak van prostaglandines in de hersenen te blokkeren, waardoor pijn- en koortsignalen worden onderdrukt. Het is effectief bij hoofdpijn, koorts, gewrichtspijn, tandpijn en menstruatieklachten, maar heeft weinig ontstekingsremmende werking.
In Nederland is paracetamol verkrijgbaar in verschillende sterktes en vormen:
De maximale dagdosering voor volwassenen bedraagt 4000mg (4 gram), verdeeld over meerdere doses. Populaire merken zijn Paracetamol PCH, Tylenol en verschillende huismerkproducten. Het voordeel van paracetamol is de milde werking op de maag, maar het biedt beperkte verlichting bij ontstekingsgerelateerde pijn. Overschrijd nooit de aanbevolen dosering en gebruik paracetamol niet langer dan een week zonder medisch advies.
NSAID's (niet-steroïdale ontstekingsremmende geneesmiddelen) zijn effectieve pijnstillers die zowel pijn verminderen als ontstekingen remmen. Ze werken door het blokkeren van cyclo-oxygenase enzymen, waardoor de productie van ontstekingsstoffen wordt geremd.
Ibuprofen is verkrijgbaar in verschillende sterktes (200mg, 400mg, 600mg) en onder bekende merknamen zoals Advil, Nurofen en Ibuprofen Teva. De aanbevolen dosering is 200-400mg per 4-6 uur, maximaal 1200mg per dag zonder medisch advies. Het helpt bij hoofdpijn, tandpijn, spierpijn en menstruatieklachten.
Naproxen biedt langwerkende verlichting en is ideaal voor chronische klachten zoals artritis. Diclofenac gel zorgt voor lokale pijnverlichting zonder systemische bijwerkingen. Aspirine combineert pijnverlichting met cardiovasculaire bescherming.
Belangrijke contra-indicaties zijn maagzweren, gebruik van bloedverdunners en zwangerschap. Bijwerkingen kunnen maagklachten, hoofdpijn en duizeligheid omvatten. Raadpleeg altijd een apotheker bij twijfel over geschiktheid.
Lokale pijnverlichting biedt het voordeel van gerichte werking zonder systemische bijwerkingen. De werkzame stof wordt direct op de pijnlijke plek aangebracht, waardoor minder medicijn in de bloedbaan terechtkomt.
Breng een dunne laag aan op de schone, droge huid en masseer zachtjes in. Gebruik 2-3 keer daags volgens de bijsluiter. Pijnstillende pleisters en patches bieden langdurige afgifte en zijn praktisch voor chronische klachten. Was handen na gebruik en vermijd contact met ogen en slijmvliezen.
Voor gewone hoofdpijn zijn paracetamol en ibuprofen vaak voldoende. Bij migraine kunnen specifieke triptanen zeer effectief zijn, maar deze zijn alleen verkrijgbaar op recept van uw huisarts. Triptanen werken door bloedvaten in de hersenen te vernauwen en zijn het meest effectief wanneer ze vroeg in de migraineaanval worden ingenomen.
Voor menstruatiepijn is een combinatie van NSAID's zoals ibuprofen vaak het meest effectief, aangezien deze ontstekingsremmende eigenschappen hebben. Rugpijn behandelt u het beste met een combinatie van orale pijnstillers en lokale gels of pleisters. Bij artritis zijn langetermijnstrategieën belangrijk, waarbij u verschillende medicijnen kunt combineren onder medische begeleiding.
Lees altijd de bijsluiter zorgvuldig door en houd u aan de aanbevolen dosering. Overschrijd nooit de maximale dagelijkse dosis en let op mogelijke interacties met andere medicijnen die u gebruikt. NSAID's kunnen bijvoorbeeld de werking van bloedverdunners versterken.
Raadpleeg uw huisarts bij chronische pijn die langer dan een week aanhoudt, hevige bijwerkingen, of wanneer pijnstillers niet meer helpen. Tijdens de zwangerschap zijn alleen paracetamol en bepaalde lokale middelen veilig. Voor kinderen gelden aangepaste doseringen op basis van gewicht en leeftijd.
