Diabetes mellitus is een chronische aandoening waarbij het lichaam moeite heeft om de bloedsuikerspiegel onder controle te houden. Dit gebeurt wanneer de alvleesklier onvoldoende insuline produceert of wanneer het lichaam niet goed reageert op insuline.
Type 1 diabetes ontstaat wanneer het immuunsysteem de insulineproducerende cellen in de alvleesklier aanvalt. Dit type komt meestal voor op jonge leeftijd en vereist levenslange insulinetherapie. Type 2 diabetes, de meest voorkomende vorm, ontwikkelt zich geleidelijk wanneer het lichaam resistent wordt voor insuline of onvoldoende insuline produceert.
Vroege waarschuwingstekenen zijn onder andere overmatige dorst, frequente urinelozing, vermoeidheid, wazig zien en langzaam genezende wonden. Risicofactoren voor Type 2 diabetes omvatten overgewicht, bewegingsgebrek, familiegeschiedenis, leeftijd boven de 45 jaar en etnische achtergrond. Vroege diagnose is cruciaal om complicaties zoals hart- en vaatziekten, nierziekte en zenuwschade te voorkomen.
Regelmatige bloedsuikercontrole is essentieel voor effectief diabetesbeheer. Het helpt bij het aanpassen van medicatie, voeding en levensstijl om complicaties te voorkomen en de kwaliteit van leven te behouden.
Nederlandse apotheken bieden verschillende betrouwbare merken aan:
Continue glucose monitoring (CGM) systemen zoals FreeStyle Libre bieden real-time inzicht in bloedsuikertrends zonder dagelijkse prikken. Deze systemen zijn steeds populairder in Nederland en worden vaak vergoed door zorgverzekeraars.
Type 1 diabetici meten meestal 4-6 keer per dag, Type 2 diabetici variëren afhankelijk van behandeling. Algemene streefwaarden zijn 4-7 mmol/L voor de maaltijd en onder 9 mmol/L na de maaltijd. Voor nauwkeurige metingen: was handen, gebruik verse teststrips en bewaar de meter op kamertemperatuur.
Insuline is een essentieel medicijn voor mensen met diabetes type 1 en soms ook voor type 2 patiënten. Er zijn verschillende soorten insuline beschikbaar, elk met hun eigen werkingsduur en timing. Snelwerkende insulines zoals Humalog en NovoRapid werken binnen 15 minuten na injectie, terwijl langwerkende insulines zoals Lantus 24 uur bescherming bieden.
Voor diabetes type 2 zijn er verschillende orale medicijnen beschikbaar in Nederland. Metformine is vaak de eerste keuze omdat het de bloedsuiker verlaagt en weinig bijwerkingen heeft. Glimepiride stimuleert de alvleesklier om meer insuline aan te maken, terwijl Sitagliptine helpt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel na maaltijden.
Het is cruciaal om medicatie volgens voorschrift in te nemen. Bijwerkingen kunnen variëren van milde maagklachten tot ernstigere complicaties. Regelmatige controle door uw arts en apotheek is daarom belangrijk voor optimale diabetesbehandeling.
Een belangrijke pijler in diabetesbehandeling is voedingsmanagement. Koolhydraattelling helpt bij het beheersen van bloedsuikerspiegels door inzicht te geven in hoeveel koolhydraten u consumeert. De glycemische index toont hoe snel voedingsmiddelen de bloedsuiker laten stijgen. Voedingsmiddelen met een lage glycemische index zijn vaak beter voor diabetici.
Naast medicatie spelen levensstijlfactoren een cruciale rol. Regelmatige lichaamsbeweging helpt bij gewichtsbeheersing en verbetert de insulinegevoeligheid. Sport van 30 minuten per dag, vijf dagen per week wordt aanbevolen.
Voedingssupplementen en suikervervangers kunnen ondersteuning bieden, maar vervangen nooit een gevarieerd dieet. Overleg altijd met uw zorgverlener voordat u supplementen gaat gebruiken bij diabetes.
Hypoglykemie (te lage bloedsuiker) en hyperglykemie (te hoge bloedsuiker) zijn ernstige acute complicaties die directe aandacht vereisen. Bij hypoglykemie kunnen symptomen zoals trillen, zweten en verwardheid optreden. Hyperglykemie kan leiden tot dorst, frequent urineren en vermoeidheid.
Langdurig verhoogde bloedsuikerwarden kunnen verschillende organen aantasten. Neuropathie veroorzaakt zenuwschade, vooral in voeten en handen. Retinopathie kan het gezichtsvermogen beïnvloeden, terwijl nefropathie de nierfunctie bedreigt. Regelmatige controles zijn cruciaal voor vroege detectie.
Goede voetzorg is essentieel om diabetische voetproblemen te voorkomen. Cardiovasculaire risico's kunnen verminderd worden door een gezonde levensstijl en medicatie. Belangrijke preventieve stappen omvatten:
Moderne diabeteszorg vereist betrouwbare hulpmiddelen. Insulinepennen en -naalden zorgen voor nauwkeurige dosering, terwijl diabetestassen en koeltassen insuline op de juiste temperatuur bewaren. Lancetten en prikpennen maken bloedglucosemetingen eenvoudiger en minder pijnlijk.
Diabetesdagboeken en smartphone-apps helpen bij het bijhouden van bloedsuikerwarden, voeding en medicatie. Deze tools maken het gemakkelijker om patronen te herkennen en behandeling te optimaliseren.
In Nederland vergoedt de zorgverzekering veel diabeteshulpmiddelen via de basisverzekering. Belangrijke ondersteuningsbronnen zijn:
