Allergieën zijn overreacties van het immuunsysteem op normaal onschadelijke stoffen, ook wel allergenen genoemd. Wanneer het lichaam in contact komt met een allergeen, produceert het antilichamen die een ontstekingsreactie veroorzaken. Dit leidt tot typische allergische symptomen zoals niezen, jeuk, uitslag of in ernstige gevallen anafylaxie.
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen een allergie en een intolerantie. Bij een allergie is het immuunsysteem betrokken, terwijl bij intolerantie het lichaam moeite heeft met het verwerken van bepaalde stoffen zonder immuunreactie. In Nederland behoren pollen, huisstofmijt, katten, honden, bepaalde voedingsmiddelen zoals pinda's en melk, en insectengif tot de meest voorkomende allergenen die klachten veroorzaken.
Hooikoorts is een van de meest voorkomende allergische aandoeningen in Nederland en wordt veroorzaakt door pollen van bomen, grassen en onkruiden. De symptomen omvatten aanhoudend niezen, een loopneus of verstopte neus, jeukende en tranende ogen, en soms hoofdpijn en vermoeidheid. Deze klachten kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk beïnvloeden.
Het pollenseizoen in Nederland begint meestal in februari met boompollen (els, hazelaar), gevolgd door berkenpollen in april-mei. Graspollen veroorzaken vooral van mei tot augustus problemen, terwijl onkruidpollen zoals bijvoet tot in september kunnen blijven circuleren.
Voor optimale preventie tijdens het pollenseizoen kunt u ramen gesloten houden tijdens piekmomenten, uw haar 's avonds wassen, en binnen gedroogde was ophangen. Volg pollenvoorspellingen en plan buitenactiviteiten tijdens dagen met lage pollenconcentraties.
Huidallergieën en eczeem behoren tot de meest voorkomende huidaandoeningen in Nederland. Deze aandoeningen kunnen het dagelijks leven aanzienlijk beïnvloeden door vervelende symptomen zoals jeuk en huidirritatie.
Atopische dermatitis, ook wel constitutioneel eczeem genoemd, is een chronische huidaandoening die vaak al op jonge leeftijd begint. Contactallergie ontstaat daarentegen door direct contact met allergene stoffen zoals nikkel, parfum of bepaalde plantenstoffen. Contacteczeem ontwikkelt zich ter plaatse van het contact met de irriterende stof.
De belangrijkste symptomen zijn jeuk, roodheid, uitslag en droge huid. Voor effectieve behandeling zijn verschillende opties beschikbaar:
Het vermijden van bekende triggers en een goede dagelijkse huidverzorgingsroutine zijn essentieel voor het beheersen van huidallergieën.
Voedselallergieën komen steeds vaker voor in Nederland. Het is belangrijk om het verschil te kennen tussen een echte voedselallergie en voedselintolerantie, omdat de behandeling en ernst van de reacties aanzienlijk kunnen verschillen.
In Nederland zijn de meest voorkomende voedselallergieën gericht op koemelk, eieren, noten, pinda's, vis, schaaldieren, soja en gluten. Een voedselallergie veroorzaakt een immuunreactie, terwijl voedselintolerantie meestal een spijsverteringsprobleem betreft zonder betrokkenheid van het immuunsysteem.
Symptomen variëren van huiduitslag en maagklachten tot ernstige ademhalingsproblemen. Anafylaxie is de meest gevreesde reactie die levensbedreigend kan zijn. Voor ernstige allergische reacties zijn EpiPen en andere adrenaline auto-injectors levensreddend.
Behandelingsmogelijkheden omvatten:
Het zorgvuldig lezen van ingrediëntenetiketten blijft de belangrijkste preventiemaatregel voor mensen met voedselallergieën.
Huisstofmijtallergie is een van de meest voorkomende binnenshuis allergieën in Nederland. Deze microscopisch kleine diertjes leven in matrasjes, kussens, tapijten en stoffering. Ze voeden zich met oude huidschilfers en gedijen vooral in warme, vochtige omgevingen. De allergische reactie wordt niet veroorzaakt door de mijten zelf, maar door hun uitwerpselen en lichaamsdelen.
Naast huisstofmijt kunnen ook dierenhaarallergie (vooral van katten, honden en konijnen) en schimmelsporen voor klachten zorgen. Schimmel ontstaat vaak door vochtproblemen in huis en kan zich verspreiden via de lucht. Typische symptomen van binnenshuis allergieën zijn verstopte neus, hoesten, niezen, jeukende ogen en huidirritatie.
Effectieve behandelingen omvatten antihistaminica zoals Cetirizine en Levocetirizine, corticosteroïd neussprays voor nasale klachten, en speciale oogdruppels bij allergische conjunctivitis. Preventieve maatregelen zijn essentieel: gebruik allergiebestendige matras- en kussenhoezen, investeer in een luchtreiniger en dehumidifier, en zorg voor regelmatig stofzuigen en wassen van textiel bij hoge temperaturen.
Zoek medische hulp wanneer allergiesymptomen uw dagelijkse leven beïnvloeden, niet verbeteren met vrij verkrijgbare medicijnen, of wanneer u kortademigheid ervaart. Een huisarts kan allergietesten voorschrijven om specifieke allergenen te identificeren. Bij ernstige gevallen kan immunotherapie (hyposensibilisatie) worden overwogen, waarbij het immuunsysteem geleidelijk wordt gewend aan het allergeen.
Voor optimale zelfzorg zijn lifestyle aanpassingen cruciaal. Heb belangrijke medicijnen zoals antihistaminica of een EpiPen altijd bij de hand. Let extra op bij allergieën bij kinderen en baby's, omdat symptomen kunnen verschillen. De samenwerking tussen huisarts, dermatoloog en allergoloog is essentieel voor een goede behandeling.
